Stroomnet Utrecht blijft overvol

De maatregelen om extra ruimte op het elektriciteitsnet te creëren en overbelasting te voorkomen, leveren in de provincie Utrecht nog niet genoeg op. De aansluitpauze in de regio Utrecht blijft daarom gehandhaafd. Rond Amersfoort is de netcongestie iets minder ernstig, waardoor er beperkt ruimte is om maatschappelijke voorzieningen aan te sluiten op het stroomnet. Een volledige aansluitpauze in de regio Amersfoort is niet nodig.  

Aankomende winter is de situatie op het overvolle elektriciteitsnet in de provincie nog steeds kritiek. Daarom wordt een noodstroomvoorziening geplaatst die bijspringt als het net overbelast dreigt te raken. Alleen rond Veenendaal en Vijfheerenlanden is nog voldoende capaciteit voor aansluitingen met maatschappelijke prioriteit, zoals ziekenhuizen en scholen. Dat is de uitkomst van het bestuurlijk overleg van staatssecretaris van Klimaat en Groene Groei, Jo-Annes de Bat, de provincies Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU) en de netbeheerders. Het overleg wordt elk half jaar gehouden om de situatie op het stroomnet in de drie provincies te beoordelen. 

Het stroomnet in heel Nederland staat onder druk. Door de snelle groei van het verbruik en het aanbod van elektriciteit ontstaat een file op het net (netcongestie). Dit kan in het uiterste geval leiden tot storingen en zelfs stroomuitval. In Flevoland, Gelderland en Utrecht (FGU) is netcongestie het meest nijpend. In de regio Utrecht geldt om die reden sinds juli een volledige aansluitpauze voor nieuwe en zwaardere stroomaansluitingen. Voor geplande woningbouwprojecten in de provincie Utrecht die voor april 2029 beginnen is wel genoeg ruimte gereserveerd.

Hoewel er zicht is op verbetering, blijft situatie op het elektriciteitsnet in de provincie Utrecht aankomende winter nijpend. Op donkere, koude en windstille dagen kan het net door de grote vraag naar stroom overbelast raken en kunnen storingen optreden. Dit risico speelt vooral op piekmomenten, tussen 16:00 en 21:00 uur als veel huishoudens bijvoorbeeld de warmtepomp aanzetten, elektrisch koken en de elektrische auto opladen. 

Om het net aankomende winter betrouwbaar te houden plaatsen netbeheerders TenneT en Stedin in Houten tijdelijk een noodstroomvoorziening. Deze springt bij als het net dreigt te worden overbelast. Naar verwachting is dit slechts een paar keer nodig tijdens de koudste winterdagen. De tijdelijke noodvoorziening bestaat uit batterijsystemen en aggregaten die draaien op hernieuwbare brandstof (hvo), een fossielvrij alternatief voor diesel. De gemeente Houten heeft zich bereid getoond ruimte beschikbaar te stellen voor de installatie die na de winter weer wordt verwijderd.

Voor de uitzonderlijke situatie dat het net door een strenge winter nog zwaarder wordt belast, bereiden netbeheerders preventieve maatregelen voor. Naast afspraken om het net in noodsituaties te kunnen afschakelen wordt communicatie voorbereid om inwoners op te roepen minder elektriciteit te gebruiken als overbelasting dreigt. Nu al kan elk huishouden bijdragen aan een veilig net door tijdens de piekmomenten bewust met stroom om te gaan. Bijvoorbeeld door de afwasmachine later aan te zetten en een elektrische auto na 21.00 uur op te laden.

De verwachting is dat de situatie vanaf volgend jaar geleidelijk verbetert. Provincie, netbeheerders en gemeenten werken met de aanpak Megaflex intensief samen om op korte termijn ruimte te creëren op het overvolle stroomnet. Dat gebeurt door de bestaande capaciteit op het net slimmer te benutten en op piekmomenten flexibel elektriciteit op te wekken met generatoren of uit batteren terug te leveren. De ambitie is dat stroomaansluitingen voor maatschappelijke prioriteiten in de regio Utrecht vanaf 2028 stapsgewijs weer mogelijk worden. Daarnaast worden versneld nieuwe en grotere hoogspanningsstations gebouwd om het net structureel uit te breiden. Het zal nog meerdere jaren duren voordat deze in gebruik worden genomen.