Aansluitstop dreigt: provincie Utrecht en gemeenten roepen Rijk op tot gezamenlijke crisisaanpak

De provincie en gemeenten Utrecht bereiden zich voor op een aansluitstop op het elektriciteitsnet die mogelijk al in de zomer ingaat. Netbeheerder TenneT maakte op 12 februari bekend dat de beschikbare transportcapaciteit in grote delen van de regio Utrecht volledig is benut. Dit betekent dat zowel grootverbruikers als kleinverbruikers bij een aansluitstop geen nieuwe aansluiting meer krijgen. Dit betekent dat nieuwe woningen niet aangesloten kunnen worden, bedrijven zich niet kunnen vestigen of uitbreiden en huishoudens hun woning niet kunnen verduurzamen. Ook het verzwaren van bestaande aansluiting, bijvoorbeeld een laadpaal of warmtepomp is dan niet meer mogelijk.

Provincie en gemeenten achten het zeer waarschijnlijk dat de aansluitstop daadwerkelijk wordt afgekondigd. Volgens TenneT groeit de vraag naar elektriciteit sneller dan de uitbreiding van het hoogspanningsnet kan bijhouden. Structurele extra capaciteit is volgens Tennet naar verwachting pas beschikbaar in de periode 2033–2035.

Grote gevolgen voor woningbouw, verduurzaming en economie

Een algehele aansluitstop betekent dat:

• Nieuwe woningen geen standaard netaansluiting krijgen
• Bedrijven niet kunnen vestigen, uitbreiden of verduurzamen waar dat een nieuwe of zwaardere netaansluiting vraagt
• Huishoudens hun aansluiting niet kunnen verzwaren voor bijvoorbeeld warmtepompen of elektrisch koken
• De uitrol van laadpalen sterk wordt beperkt

Voor (woningbouw)projecten waarvoor de netaansluiting al is toegewezen, verandert voorlopig niets. Dat betekent dat woningen met een toegewezen netaansluiting die nu in aanbouw zijn of waarvan de bouw binnenkort start, gewoon kunnen doorgaan. De problemen ontstaan vooral bij nieuwe bouwprojecten die over enkele jaren gepland staan. Als er daadwerkelijk een volledige aansluitstop komt dan kunnen in de provincie 52.500 geplande nieuwbouwwoningen voorlopig niet worden aangesloten.

In de provincie Utrecht kunnen bij een aansluitstop 52.500 geplande nieuwbouwwoningen voorlopig niet worden aangesloten. Meer dan 1.100 bedrijven staan nu al op de wachtlijst en ook publieke laadpalen kunnen niet meer worden aangesloten. Ook het midden-en kleinbedrijf wordt hard geraakt door een aansluitstop: extra verduurzaming of innovatie blijft uit door gebrek aan ruimte op het elektriciteitsnet. 

Regionale crisisaanpak gestart

De provincie en gemeenten Utrecht werken gezamenlijk aan het regionale Actieplan Acute Netschaarste. Dit plan richt zich op het voorbereiden op de impact van de aansluitstop. Nog meer inzetten op het beter benutten van bestaande netruimte en het versnellen van tijdelijke oplossingen.

Oproep aan het Rijk: intensieve samenwerking doorslaggevendDe provincie en gemeenten Utrecht roepen het Rijk op om voluit mee te doen in een gezamenlijke crisisaanpak. Zo liggen de uitbreiding van het hoogspanningsnet, versnelling van vergunningprocedures en juridische ruimte voor tijdelijke oplossingen grotendeels binnen de landelijke verantwoordelijkheid.

Concreet vragen zij het Rijk om:

• Versnelde invoering van crisiswetgeving voor netcongestie
• Heroverweeg belangen tussen zeer hoge leveringszekerheid (99,99%) en weinig tot geen aansluitzekerheid
• Rijksmiddelen voor de extra kosten van netbewust bouwen
• Het openstellen en actief herijken van bestaande transportcontracten om ongebruikte capaciteit vrij te spelen
• Juridische en financiële ruimte voor tijdelijke oplossingen die congestie verzachten
• Duidelijkheid over het vervroegd aanvragen en gecontroleerd vrijgeven van netcapaciteit