Sinte Maarte mikmak

Foto: wikimedia

Elf november is de dag dat mijn lichtje, dat mijn lichtje,….. Vanavond gaat iedereen die de deur open doet de St. Maartensliedjes weer horen, gezongen door kleine en grote, brutale en schuwe kinderen. Vorig jaar werd vanwege corona afgeraden om met Sint Maarten langs de deuren te gaan, vandaag is dat niet geval.

Sint-Maarten is van oorsprong een bedelfeest. In de 19e eeuw gingen kinderen zingend langs de huizen in de hoop voedsel te krijgen. Een kind liep voorop met een kroontje met kaarsjes aan een lange stok. Degenen die hem volgden, hadden lichtjes van allerlei kleuren. Wanneer de kinderen van de bewoners iets kregen, zongen ze een liedje vol goede wensen. Kregen ze niets, dan volgde een scheldpartij. Iets dat erg vergelijkbaar is met de huidig nog gebruikte trick or treat met Halloween.

Een van de oudst bekende sint-maartensliedje is deze:

Stoockt vier, maeckt vier
Sinte Marten komt hier
Met syne bloote armen
Hij soude hem gheerne warmen?

Maar inmiddels zijn er veel opvolgers; waarvan de meest gezongen Sint Maarten de koeien hebben staarten is. Waar natuurlijk ook al weer persiflages op zijn, zoals Sinte Maarte mikmak, je moeder is een dikzak, je vader is een baviaan, daar komt Sinte Maarte aan. 

Utrecht heeft een bijzonder band met Sint-Maarten, want hij is de beschermheilige van de stad en 11 november is zijn naamdag, volgens de R.K. kerk. De elfde van de elfde is ook het begin van de Carnaval en was vroeger het begin van het slachtseizoen van varkens. Een oud Venloos gezegde luidt: As de kinder Sintermertes Veugelke zinge, make de verkes eur testament (Als de kinderen een sint-maartensliedje zingen, dan schrijven de varkens hun testament).

Reacties