Utrecht neemt maatregelen voor gezonde lucht

Foto: Ralf Kunze Paxabay

De luchtkwaliteit in Utrecht wordt steeds beter, maar is nog steeds niet gezond genoeg volgens de advieswaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie. De gemeente wil zich er dan ook voor inspannen om de lucht voor haar inwoners zo gezond mogelijk te maken. Daarom presenteert de gemeente een plan om de luchtkwaliteit in de stad verder te verbeteren.

In het plan is rekening gehouden met de economische situatie als gevolg van het coronavirus, zoals een subsidieregeling voor de sloop van oude dieselauto’s en -bestelbusjes die iedereen in Utrecht kan aanvragen. De meeste luchtverontreiniging in Utrecht komt van het verkeer, mobiele werktuigen en houtstook. Wethouder Eelco Eerenberg (Volksgezondheid, Milieu en Emissieloos vervoer): “We zien dat luchtkwaliteit een directe impact heeft op de gezondheid van mensen. Elk jaar overlijden bijna 11.000 mensen in Nederland vroegtijdig door ongezonde lucht. Je kiest niet welke lucht je inademt. Dus aan gezonde lucht moeten we continu blijven werken. Maar we zien ook dat de economische situatie door het coronavirus is veranderd. Daar hebben we rekening mee gehouden. Zo komen we de Utrechters zoveel mogelijk tegemoet in de voorgestelde maatregelen, terwijl we wel blijven werken aan gezonde lucht in de stad.”

De gemeente stelt de volgende maatregelen voor:

Strengere milieuzone

De gemeente wil dat zeer vervuilende dieselauto’s uit de stad wegblijven. Een heel klein deel van deze auto’s stoot naar verhouding erg veel ongezonde stoffen uit. Daarom wil de gemeente de toegangseisen voor de milieuzone strenger maken. Vanaf 1 februari 2021 zijn alleen diesel personen- en bestelauto’s van na 2004 (emissieklasse 4 en hoger) welkom in de milieuzone. Hoe hoger de emissieklasse, hoe schoner de auto. Alle benzine-, LPG- en elektrische auto’s blijven toegestaan. De beginperiode is een overgangsperiode, waarin nog niet op de nieuwe regels gehandhaafd wordt. Er komt een subsidieregeling voor de sloop van oude dieselauto’s en -bestelbusjes. Iedereen in de stad kan deze subsidie aanvragen, zodat we overal lucht verschonen. Per aanvraag komt er maximaal 1.000 euro beschikbaar. Voorwaarde is dat de auto al op naam stond op 8 juli 2020. Vrachtauto’s en bussen moeten vanaf 1 januari 2022 in de milieuzone minimaal voldoen aan emissieklasse VI (bouwjaar na 2013).

2025

In 2025 wil de gemeente de toegangseisen van de milieuzone nogmaals aanpassen. Alleen dieselauto’s van na 2009 (emissieklasse 5 en hoger) mogen dan nog naar binnen. Ook wordt het gebied van de huidige milieuzone dan emissievrij voor al het logistieke verkeer. Verder komt het college van B&W uiterlijk in januari 2023 met een raadsvoorstel om de milieuzone te vergroten tot aan de snelwegring. Tenzij uit onderzoek blijkt dat het verkeer dusdanig verminderd of de lucht dermate verschoond is dat een vergroting van de milieuzone niet noodzakelijk is om uiterlijk in 2030 aan de advieswaarden van de WHO te voldoen. Dan wordt ook gekeken of een aanvullende sloopregeling nodig is en of dit past binnen de beschikbare middelen.

Snorfiets naar de rijbaan

Op dit moment rijden snorfietsers nog overal op het fietspad. Rond de zomer van 2021 wil de gemeente dat snorfietsers (met een blauw kenteken) in Utrecht op veel plekken niet meer op het fietspad rijden, maar op de rijbaan, net als brommers (met een geel kenteken). Dit verbetert de doorstroming en de verkeersveiligheid op het fietspad en zorgt voor gezondere lucht voor de fietsers.

Schonere mobiele bouwwerktuigen

De gemeente stelt voor om de meest vervuilende mobiele bouwwerktuigen niet meer toe te laten in de stad. De lokale uitstoot van mobiele werktuigen kan erg hoog zijn en ze dragen voor een belangrijk deel bij aan de luchtvervuiling in de hele stad. Bouwwerktuigen moeten vanaf 1 januari 2022 minimaal voldoen aan de emissieklasse Fase IV. Daarnaast komt de gemeente samen met de bouwsector tot een aanpak om het stationair draaien van bouwmachines te verminderen.

Minder en schoner hout stoken

De gemeente wil de uitstoot van houtstook verminderen. Door minder en schoner hout te stoken kan vooral de hoeveelheid fijn stof in de lucht flink verminderd worden. Er komt een voorlichtingscampagne (de ‘Utrechtse Stookstandaard’) met tips om zo schoon mogelijk te stoken. Ook stelt de gemeentesubsidies voor om houtkachels te verschonen. Verder doet de gemeente mee met een pilot over houtstook vanuit het Schone Lucht Akkoord, dat in januari is ondertekend door verschillende gemeenten, provincies en de Rijksoverheid.

Reacties